მთის და ქვეყნის გადასარჩენად მხოლოდ კანონში ცვლილება არ არის საკმარისი

მთის და ქვეყნის გადასარჩენად მხოლოდ კანონში ცვლილება არ არის საკმარისი

მთის კანონში ცვლილება შევიდა, კერძოდ მთაში, ყოველ ახლადდაბადებულ პირველ და მეორე შვილზე, ოჯახი მიიღებს 100-ლარიან დახმარებას 1 წლის განმავლობაში, ხოლო მესამე და შემდგომ ბავშვებზე კი 200-ლარიან დახმარებას 2 წლის განმავლობაში. ასევე, სახელფასო დანამატს მიიღებენ პედაგოგები,  პენსიონრები კი – 20%-იან დანამატს.

ეს კარგი სვლაა მოსახლეობისგან დაცლილი მთის გადასარჩენად, მაგრამ მთის და ქვეყნის გადასარჩენად მხოლოდ კანონის ცვლილება არ არის საკმარისი. პირველ  რიგში გასათვალისწინებელია, რომ ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესების გარეშე არაფერი გამოვა. მთას და ზოგადად სოფელს სერიოზული მიხედვა სჭირდება, უნდა მოწესრიგდეს გზები, გადაიჭრას ტრანსპორტის პრობლემა, ყველგან შევიდეს გაზი, წყალი, დენი, თორემ მთელი საქართველო უკვე ერთ დიდ სოფელში – თბილისში ვცხოვრობთ და ეს ანომალიაა,  ვეღარ უძლებს ეს ქალაქი ასეთ დატვირთვას. გარდა ამისა, ასე შეუძლებელია განვითარდეს სახელმწიფო, მითუმეტეს საქართველო, რომელიც ოდითგანვე აგრარული ქვეყანა იყო.  ძლიერი სოფლის გარეშე საქართველო ვერასოდეს გახდება ძლიერი სახელმწიფო.

მომიტევოს ქართველმა გლეხმა, რომელიც ძალიან მიყვარს, მაგრამ სადღაა, არსებობს კი? გლეხი რომ პოლიტიკაში არ უნდა ცდილობდეს “მოკალათდეს”, აქაოდა მუქთა ფულიაო, ეს აქსიომაა. ამით პოლიტიკაც ზარალდება და სოფლის მეურნეობაც, რადგან ამ უკანასკნელს გლეხზე უკეთ ვერავინ მიხედავს. ის უნდა იყოს დაკავებული მიწათმოქმედებით, მევენახეობით, მეხილეობა-მებოსტნეობით, მეღვინეობით და საერთოდ, სოფლის მეურნეობით, რაც უკეთესადაც გამოსდის,  მასაც უფრო წაადგება და ქვეყანასაც. რატომ და რით არის დასავლეთის ეკონომიკა ძლიერი? იმიტომ, რომ ყველამ თავისი ადგილი იცის და მისთვის განკუთვნილ  ნიშას ავსებს. ამერიკელი ფერმერი ამერიკული საზოგადოების ერთობ დაფასებული და ეკონომიკურად ძლიერი რგოლია. ასევეა ევროპაშიც, შრომობს გლეხი მიწაზე, ბიზნესმენი – ბიზნესშია, ინჟინერი -მშენებლობაზე, ექიმი – სამედიცინო დაწესებულებაში, პედაგოგი – საგანმანათლებლო დაწესებულებაში, ხელოვანი – ხელოვნებაში, პოლიტიკოსი პოლიტიკაში და ა.შ. ანუ, ცივილურ სამყაროში ყველამ იცის თავისი როლი და ფუნქციები, არ ეშლებათ ვინ,  რა, სად და როგორ უნდა აკეთოს. ერთ უცხოელს ვესაუბრე რამოდენიმე კვირის წინ, სერბიიდან იყო ჩამოსული. იცით რა მითხრა? ჩვენთანაც იგივე გამოიწვია დაუბალანსებელმა ურბანიზაციამო! არ ვიცი დღეს სერბიაში რა მდგომარეობაა, როგორც თავად მითხრა დაახლოებით იდენტური ეკონომიკური ფონი აქვთ, მაგრამ ეს პარალელი ჩვენსა და მათ არალოგიკურ „ეთნიკურ კონფლიქტებს“ შორის და ასევე უკიდეგანო, უწესრიგო  და უსაზღვრო ურბანიზაცია, რომელმაც საზოგადოება აზარალა – აშკარად სახეზეა. ჩვენ დღეს დავემსგავსეთ ერთ უცნაურ ქალაქ-სახელმწიფოს, ჩვენი დაცლილი მთა-ბარის სოფლებით და გადაჭედილი დედაქალაქით, რომელიც  გამოირჩევა ქუჩაში მთელი დღის განმავლობაში გამოფენილი, თვალშისაცემად უხეში, უზრდელი და უსაქმური მოსახლეობით.

სიმართლე უნდა ითქვას, ჩვენთან საზოგადოებრივი როლების გადანაწილებაში სრული ქაოსი და გაუგებრობაა. მას შემდეგ, რაც გლეხობამ დაიპყრო ინტელიგენციის კუთვნილი სფეროები და თავად დაეპატრონა „პრესტიჟულ“ ადგილებს, ჭკუის სწავლებით დაკავდნენ და სახელმწიფოს უკეთ მოწყობის უსაფუძვლო ამბიცია გაუჩნდათ, ჩავვარდით ამ დღეში, რომელშიც ვართ, რადგან არც ის გამოსდით კარგად, რითაც დაკავდნენ და სოფლის მეურნეობასაც აღარავინ მისდევს. შესაბამისად არც იმ დარგებშია საქმე კარგად და ვერც სოფლის მეურნეობით ვერ დავიკვეხნით. ფაქტიურად, ჩვენ არ გვაქვს საკუთარი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქცია, ყოველ შემთხვევაში ჩვენი საკმარი რომ გვქონდეს, სხვისგან არ უნდა ვყიდულობდეთ. ქართული პროდუქცია, როგორც ასეთი, სანთლით საძებნია ჩვენს ბაზარზე. არადა, არაერთი ქართული პროდუქტი იმპორტზეც მშვენივრად იმუშავებდა, ჩვენ რომ სწორად გვქონდეს სოციალური როლები გადანაწილებული და სოფლებში ინფრასტრუქტურა მოწესრიგებული.

ისე, ქსენოფობიაში ნურავინ ჩამითვლის, მაგრამ, საკუთარ ქვეყანაში აზერებისგან რომ არ ვიყიდოთ მწვანილი, ხილი და ბოსტნეული, შეიძლება მშივრები დავრჩეთ. რას ვერჩი, მშრომელი ხალხია, რის გამოც პატივს ვცემ! ჩვენ ხომ ყველა გვიყვარს და ყველას ძმებად ვთვლით, ეს ქართული ბუნებაა და ერთობ დასაფასებელი შტრიხია ჩვენი ხასიათის, თუმცა ვინ რით და როგორ გვპასუხობს – მათი კაიკაცობის საქმეა!

სულ ახლახანს მას-მედია ალაპარაკდა იმ სკანდაზე, რომელიც აზერბაიჯანში მოხდა, კერძოდ თბილისის “დინამო”-ს მატჩზე  ჩვენმა მეზობელმა მასპინძლებმა უეცრად ანტი-ქართული პლაკატები გაშალეს და ქართული დროშები დაწვეს, რის გამოც უეფა-მ დააჯარიმა და დროებით დისკვალიფიკაცია მიანიჭა. ჩემს გაოცებას საზღვარი არ ჰქონდა, გავოგნდი, ნეტავ ესენი რატომღა გვემტერებიან? თურმე ნუ იტყვით, მარტო იმაზე კი არ გვემდურიან, რომ საინგილოს – ბელაქნის, ზაქათალისა და კახის რაიონების, ანუ ისტორიული ჰერეთის  ტერიტორიებს ფლობენ (არც ვედავებით), არამედ დღეს ქართული სახემლწიფოს შემადგენლობაში არსებული – გარდაბანი, მარნეული, დმანისი და ა.შ., ანუ ეთნიკური აზერებით დასახლებული ქართული ტერიტორიებიც თავიანთი ჰგონიათ და შესაბამისი სახელებიც კი აქვთ მათთვის უკვე შერჩეული. ტრივიალური კითხვა დამებადა, რატომ აქვს ყველას ჩვენს მიწებზე პრეტენზია? პასუხი მარტივია, ჩვენი უნიათობის ბრალია.  წინაპარს უთქვამს – უპატრონო ეკლესიას ეშმაკები დაეპატრონებიანო. ასეა, მიტოვებულ სახლ-კარსაც ავი სულები ეპატრონებიან ხოლმე.

თუკი სხვები გამდიდრნენ ამ ჩვენს მიწა-წყალზე სოფლის მეურნეობით, ჩვენ რაღა გვჭირს? ან ამპარტავნებისგან ვართ შეშლილები და ყველაფერზე მივდივართ, ოღონდ კი იქ მოვხვდეთ, სადაც ჩვენი ადგილი აშკარად არ არის. ჩვენ ხომ პარლამენტზე, სამინისტროზე და მერიაზე ნაკლებს აღარაფერს ვკადრულობთ, ან მთლად მეორე უკიდურესობაში ვვარდებით – მათხოვრობით და “უძველესი პროფესიით” ვითბობთ ხელს და ბიზნესად ვაქციეთ ეს სამარცხვინო, ღირსებაშემლახველი საქმიანობები. ჩვენ შრომისთვის სად გვცალია, ერთმანეთთან ძიძგილაობით ვართ დაკავებულები, მხოლოდ ერთმანეთთან ვართ დიდ გულზე. “ღმერთო შეაყვარე ქართველს ქართველი და საქართველო, რადგან ამ უკანასკნელს არა დაუშავებია რა”!

ცნობილია, ეს ყველაზე პრიმიტივ, გონებაშეზღუდულ და ზნედაცემულ ადამიანებს სჩვევიათ, ყველაზე მეტად თავისიანს ერჩიან, ყველაზე მეტად ახლობლის შურთ, ყველაზე მეტად იმას აქილიკებენ, ვინც ახლოს ჰყავთ – მეგობარს, ოჯახის წევრს, ნათესავს, მეზობელს და ა.შ.  რაღა ამაში ვბაძავთ ძაღლებს, როლებიც ერთმანეთის დანახვაზე აიჯაგრებიან და დასაგლეჯად იწევენ, პატრონის მიმართ ერთგულებაში კი ბადალი არ ჰყავთ.

როგორც ინდივიდის, ასევე ერის ზნე-ჩვეულება და მისი ხასიათი დიდწილად განაპირობებს მის სიცოცხლისუნარიანობას და ბედ-იღბალს, წარმატებულობას თუ წარუმატებლობას. სადაც კი ვყოფილვარ, განვითარებულ და ეკონომიურად ძლიერ სახელმწიფოებში, პირველი, რაც თვალში გხვდება არის  წესრიგი და სისუფთავე.  როგორ თავჩახრილად, მორჩილად, უპრეტენზიოდ შრომობს ევროპელიც და აზიელიც, ყველა თავაზიანია, გარშემომყოფებს პატივს სცემს და თავისი საქმისთვის იცლის, პირველ რიგში თავის გარემოს აწესრიგებს და შრომა არ ეთაკილება, პირიქით, ეამაყება, რომ შრომობს.  ასე ხდება ყველა კონტინენტზე, მხოლოდ ჩვენ გვცალია სერიალების საცქერლად და ერთმანეთის საქილიკოდ, ერთმანეთზე საჭორაოდ, ერთმანეთის საძიძგნად და ერთმანეთზე შურის საძიებლად, ვირტუალურ თუ რეალურ სივრცეებში, მაშინ როდესაც ჩვენი გარემო აშკარად ითხოვს ხელის შევლებას და მოწესრიგებას.

ეს განწყობა ჩვენს ცნობიერებაზე უკვე იმდენად აისახა, რომ ყველგან და ყველაფერში გამოსჭვივის, ქცევის კულტურაზე საგრძნობლად დაგვეტყო. ფეხით მოსიარულეებს თუ მძღოლებს, ქუჩაში თუ აფთიაქში, სუპერმარკეტში  თუ ტრანსპორტში, ყველგან და ყველას ეტყობა უდიერი, უხეში და უპატივცემლო დამოკიდებულება გარემოს და გარშემომყოფების მიმართ.  ერთი სიტყვით, უსაქმური და ბინძური,  აგრესიული და უზრდელი ერის იმიჯი მოვირგეთ, რატომღაც, მაშინ, როდესაც შრომისმოყვარეობით, ზრდილობით და თავაზიანობით, კეთილგანწყობით გამოირჩეოდა ჩვენი ერი.  ასეთ ქართველებს რომ ვხედავ, ცნობილი ქართული სიმღერა მახსენდება გოგი დოლიძის რეპერტუარიდან – „ქართველების ერთად  ყოფნა დამილოცე ღმერთო” და მისი ცრემლები მიდგას ხოლმე თვალწინ.

მართლაც, უფლის შეწევნის იმედით მყოფი საქართველო და ქართველების ერთად ყოფნა დამილოცე ღმერთო! მთის და ქვეყნის გადასარჩენად კი მხოლოდ კანონში ცვლილება არ არის საკმარისი, ალბათ ჩვენს მენტალიტეტში უნდა მოხდეს ცვლილებები!

იმედი ბოლოს კვდება და ამიტომ იმედს ვიტოვებ, რომ მომავალი თაობა მაინც მოიტანს ქვეყნისთვის ძირეულ და პოზიტიურ ცვლილებებს. ჩვენ კი, ისღა დაგვრჩენია ნიადაგი მოვუმზადოთ ასეთი ინიციატივებით, როგორიც ეს ცვლილებაა კანონში და იმ ცვლილებებით, რომლებსაც ყოველდღიურად შევიტანთ ჩვენს ცნობიერებაში, ყოფაში და ქცევის კულტურაში, თორემ წუწუნი, რომ თბილისი აღარ არსებობს და ერთი დიდი სოფელია, ვერაფერი შველაა.

მანანა თურმანიძე

16 ივლისი, 2015 წ.

თბილისი

Featured

Punitive operation in effect

Greek pensioner
In today’s issue of “thegardian” the first thing that catches an eye is a title: “Australian heads to Greece to help pensioner pictured crying outside bank”! Greece is on our minds today. Here and there we hear “Unable to repay its IMF debt, Greece is now in default, which assures the country’s exit from Europe”. How can this be called, rigor, austerity, stringency, rigidity, whatever, but unfortunately, current seeds of it will find their patron as troublesome blossoms in the nearest future. What EU is doing to Greece now, as a matter of fact will have a boomerang effect on EU economy and not only economy, its international reputation altogether and role in the global politics in future! Greece looks like a scapegoat today due to the EU and its “pragmatic” deeds! Should this be understood as punitive operation in effect? Is this, how EU treats its friends and allies? What a shame! Let’s stop for a while and look back at the matter with the help of just little analytical thinking. Greece is an ancient country, with ancient nation, who are descendants of Old Byzantine Empire, with its rich history, architecture, art & cuisine, what makes it if not the world’s best, at least one of the best historical travel sites that has immense opportunities for tourism development! Greece’s rich bequest is reflected by its UNESCO World Heritage Sites that count seventeen, of which fifteen are inscribed based on “cultural” criteria, while the remaining two, Mount Athos and Meteora are inscribed for meeting both “cultural” and “natural” criteria. This places the country among the most spectacular countries in Europe and in the world!
The modern Greek state, established in 1830, trails its roots to the civilization of Ancient Greece, which is considered the cradle of all Western civilization. As a matter of fact, the world awes Greece a lot, as to the birthplace of Western democracy, philosophy, the Olympic games, Western literature, political science, major scientific and mathematical principles, at last, but not least, Western drama, tragedy and comedy. Throughout the centuries, cultural and technological progress of Greece have notably influenced the world civilization, having been conveyed to the East through Alexander the Great’s triumphs, and to the West via merger into the Roman Empire and the succeeding Byzantine Empire. Furthermore, Orthodox World inherited the Greek traditions from the Greek Orthodox Church. Greece has been a democratic and developed country with an advanced high-income economy, a high quality of life and quite high standard of living. A founding member of the United Nations, the 10th member to join the European Communities (progenitor to the European Union) Greece has been part of the Euro-zone since 2001, along with the membership to a number of other international institutions, such as the Council of Europe, NATO, OECD, OSCE and the WTO. Therewith, Greece, which used to be one of the world’s largest shipping powers, with the largest economy in the Balkans, has been an important regional investor. Actually, Greece didn’t look like a poor country, before it became part of the EU. However, the question is – what happened? Why did uniting with the EU community made the country all of a sudden so vulnerable?
To be explicit, from the huge sums borrowed by Greece the country gained almost nothing, as a number of experts state in their arguments. Frankly speaking, the money was given to the private sector creditors, including the German and French banks. Greece only possessed “wastes” from these EU “bounties”, as it comes out, most of the money was paid to secure the European banking system. As for the International Monetary Fund and other official creditors, they actually do not experience any real and acute need in Greece’s debt. If their work process continues as usual, the money taken is expected to be returned back to Greece in the form of a new loan.
Given the common trends of regional and international cooperation, with a focus on building mutual security system, along with the strive of Georgia, Moldova and Ukraine to become part of the Euro-Atlantic zone, should this be understood as a signal for associate states that they need to think twice, before they choose dealing with the EU in future? So many questions, but too few answers today! What direction do the world move in these latter days, is a concern of most people today, and not only in Greece. What do we, as contemporary humanity, want to achieve with this? Anticipation of immediate, vast, positive changes would sound very naive and infantile today. Nevertheless, let’s hope that the bottle is half full and hold on for the better tomorrow!